Een etentje, twee glazen rood, en die paarsige glans op je tanden die je tot in de badkamerspiegel achtervolgt. Rodewijnvlekken op je tanden zijn geen onvermijdelijk einde van de avond: ze hebben precieze oorzaken, en dus ook precieze oplossingen. Hier lees je waarom wijn zich vastzet, en hoe je weer een stralende glimlach krijgt zonder je favoriete wijnen op te geven.
Waarom geeft rode wijn zoveel vlekken?
Rode wijn combineert drie factoren, waardoor hij een van de kampioenen van tandverkleuring is:
- Chromogenen: sterk gekleurde pigmenten (dezelfde die een wit tafelkleed vlekken geven) die zich op het glazuur afzetten;
- Tannines: ze maken het tandoppervlak 'plakkeriger' en helpen de pigmenten zich vast te hechten, daarom geeft een heel tanninerijke thee ook vlekken;
- Zuur: het maakt het oppervlak van het glazuur tijdelijk zachter, waardoor het de pigmenten nog makkelijker opvangt.
Het resultaat: een grauwe of paarsige tint die zich eerst aan het oppervlak nestelt en zich daarna vastzet als je hem niet regelmatig weghaalt.
De goede reflexen tijdens en na het glas
Gouden regel: poets je tanden niet meteen na een glas wijn. Het glazuur, verweekt door het zuur, poets je dan als het ware open. Wacht zo'n dertig minuten: de tijd die het speeksel nodig heeft om te neutraliseren.
- Een glas water tussen twee glazen wijn: de eenvoudigste spoeling ter wereld;
- Een stukje kaas aan het eind van de maaltijd: calcium helpt het zuur te bufferen, de traditie heeft soms gelijk;
- 'Kauw' niet op je wijn: hoe korter het contact, hoe minder de tannines hechten;
- Zorgvuldig poetsen dezelfde avond, zodra het halfuur voorbij is: verse pigmenten gaan veel makkelijker weg dan pigmenten die zich hebben vastgezet.
Deze reflexen gelden trouwens voor alle grote 'vlekkenmakers': we legden al uit waarom koffie en thee je tanden geel maken.
De routine die vastgezette vlekken weghaalt
Voor aanslag die er al zit, is een dagelijkse en geleidelijke aanpak nodig:
- Een anti-vlekkentandpasta die is samengesteld tegen hardnekkige pigmenten: onze Anti-Vlekken Koffie is ontwikkeld voor de chromogenen van koffie, thee… en wijn, dezelfde familie van boosdoeners;
- Afwisselend een tandpasta met actieve kool zoals Actieve Houtskool Witheid, waarvan de poreusheid gekleurde aanslag opvangt voordat die zich vastzet;
- 3 tot 4 weken regelmaat, afhankelijk van hoe oud de vlekken zijn: de vlekken zijn geleidelijk ontstaan, en ze verdwijnen ook geleidelijk;
- Een jaarlijkse gebitsreiniging bij je tandarts om de teller op nul te zetten: tandpasta onderhoudt, maar vervangt die niet.
Hou je van koffie en wijn? Het duo anti-vlekken + houtskool bestaat als pakket, precies bedacht voor dat profiel.
Na een bleekbehandeling of gebitsreiniging: het moment waarop wijn het meest kleurt
Er zijn momenten waarop hetzelfde glas twee keer zoveel vlekken geeft. Het eerste zijn de dagen na een bleekbehandeling, in de praktijk of thuis: peroxide maakt het glazuur tijdelijk doorlaatbaarder en droogt het uit, en terwijl het speeksel het remineraliseert, vangt het oppervlak pigmenten verbluffend makkelijk op. Dat is de reden voor het bekende 'witte dieet' dat behandelaars aanraden (geen rode wijn, geen koffie, geen tomatensaus) in de eerste dagen; één glas rood op dezelfde avond kan al genoeg zijn om een deel van het resultaat teniet te doen. Moet je toosten, doe het dan met wit of met een rietje, spoel daarna met water, en drink pas weer rood als de periode voorbij is; ons artikel over de periode na het bleken beschrijft de aanpak week per week.
Het tweede moment is verrassender: als je net uit de stoel komt na een gebitsreiniging. Het polijsten heeft de gekleurde laag en het tandsteen verwijderd, de oppervlakken zijn glad en kaal. Dat is een voordeel, want pigmenten hechten minder op een gepolijste tand, maar ook een onbeschreven blad waarop alles zichtbaar wordt. De dagen daarna zijn dus het beste moment om de hierboven beschreven anti-vlekkenroutine in te voeren, niet om die uit te stellen: wat je op een schone tand laat neerslaan, zie je veel sneller dan op een tand die al een waas heeft. Onze tips voor na de gebitsreiniging gelden voor wijn net zo goed als voor koffie.
Tot slot een woord voor wie wijn proeft voor zijn beroep of uit passie: bij tientallen wijnen per sessie richt het zuur meer schade aan dan de pigmenten. Spuug uit, spoel met water tussen de reeksen, poets nooit binnen het uur na een proeverij, en begint kou te prikken, bespreek het dan met je tandarts: erosie houd je in de gaten, en ze is des te beter af te remmen naarmate ze vroeger wordt opgemerkt.
FAQ: rode wijn en tanden
Geeft witte wijn ook vlekken op je tanden?
Hij zet geen pigmenten af, maar zijn zuur verzwakt het glazuur en maakt het ontvankelijker voor vlekken van andere voeding. Hij 'effent het terrein' eerder dan dat hij zelf vlekken geeft.
Verdwijnen wijnvlekken vanzelf?
Heel verse aanslag kan bij de volgende poetsbeurt verdwijnen. Vlekken die zich hebben vastgezet, gaan niet weg zonder regelmatige mechanische actie: een geschikte tandpasta, en een gebitsreiniging als ze oud zijn.
Moet je stoppen met rode wijn om witte tanden te houden?
Nee. Met de goede reflexen tijdens het drinken en een dagelijkse anti-vlekkenroutine kun je wijnplezier en een stralende glimlach prima combineren.
Samengevat
Rode wijn geeft vlekken door zijn pigmenten, hecht zich vast door zijn tannines en profiteert van zijn zuur, maar een aangepaste routine haalt in een paar weken de overhand terug. Weet je niet welke tandpasta bij jouw gewoonten past? Onze persoonlijke quiz wijst je in twee minuten de weg, met een glas in de hand als je wilt.
Wijn is maar een van de oorzaken: onze complete gids over vlekken op tanden bespreekt koffie, tabak en specerijen, met het passende antwoord voor elk type vlek.