Sporten beschadigt je tanden niet op zich, het zijn de dingen eromheen: energie- en sportdranken, zoet en zuur, die het glazuur aantasten; de droge mond tijdens de inspanning, waardoor je verdediging zakt; en soms het klemmen van de kaken. Drink water, spoel na een zuur drankje, en het belangrijkste is geregeld.
Sport is goed voor je hele lichaam, behalve soms voor je tanden, en niet om de redenen die je denkt. Het is niet de inspanning die het glazuur slijt, maar wat erbij komt kijken: wat je drinkt, ademen door je mond en een paar reflexen. Niets ernstigs, alles is te voorkomen. Zo werkt sport echt in op je tanden, met de eenvoudige oplossingen.
Sportdranken, het grootste gevaar
Dit is veruit de belangrijkste factor. Energie- en sportdranken combineren het slechtste voor je glazuur: suiker, waar bacteriën zich mee voeden, en vooral een hoge zuurgraad, die het glazuur rechtstreeks oplost. Een hele training lang aan een bidon met een zuur drankje nippen, betekent je tanden voortdurend in zuur baden. Dat is het mechanisme van zuurerosie van het glazuur, en sport is daar een klassiek terrein voor. Twee reflexen veranderen alles: na het drankje je mond spoelen met schoon water, en vooral niet meteen daarna je tanden poetsen, want glazuur dat door zuur is verzacht, beschadigt bij het poetsen. Het waarom lees je in moet je wachten voor je gaat poetsen.
De droge mond van de inspanning
Tijdens het sporten adem je door je mond en zweet je: twee oorzaken van een droge mond. En speeksel is onze eerste bescherming: het neutraliseert zuren en remineraliseert het glazuur. Wordt het schaars, dan kunnen je tanden minder hebben en wordt je adem zwaarder. Het antwoord is eenvoudig: regelmatig water drinken, voor, tijdens en na. Heb je vaak een droge mond, dan wordt het onderwerp behandeld in droge mond: oorzaken en oplossingen, en het verband met je adem in onze gids voor een frisse adem.
Tanden op elkaar klemmen tijdens de inspanning
Veel sporters klemmen hun kaken op elkaar bij zware inspanning: krachttraining, sprinten, krachtsporten. Af en toe heeft dat geen gevolgen. Gebeurt het vaak of samen met tandenknarsen, dan kan het het glazuur slijten en de kaken vermoeien, net als bruxisme. Word je wakker met gespannen kaken of gevoelige tanden, bespreek het dan met je tandarts, die een aangepaste beugel kan voorstellen.
Contactsporten: de gebitsbeschermer
Boksen, rugby, vechtsporten, hockey: bij elke sport waar een klap in het gezicht mogelijk is, is een gebitsbeschermer geen accessoire, maar een veiligheidsuitrusting. Hij vangt de klap op en voorkomt gebroken tanden en verwondingen aan de lippen. Het meest effectief is een exemplaar dat de tandarts op maat maakt, maar een thermovormbaar model van de apotheek beschermt al goed. Het is geen product dat wij verkopen: je tandarts of apotheker is de juiste gesprekspartner.
De goede reflexen van de sporter
- Water in plaats van een zoet drankje. Voor een gewone training is water genoeg om gehydrateerd te blijven. Bewaar sportdranken voor echt lange inspanningen, en spoel daarna je mond.
- Niet poetsen direct na een zuur drankje. Wacht, spoel met water; het glazuur heeft even tijd nodig om weer hard te worden.
- Goed gemineraliseerd glazuur kan meer hebben. Dagelijks tandpasta met fluoride versterkt het glazuur; zijn je tanden al gevoelig, kijk dan naar een milde tandpasta voor kwetsbaar glazuur.
De sporttas: de routine van drie minuten na de training
Wat de tanden van een sporter echt beschermt, past in een vakje van je tas. Eerst een bidon water, om je mond meteen na de inspanning te spoelen en de speekselproductie weer op gang te brengen: dat is de meest effectieve handeling tegen de zuurgraad van sportdranken, en het kost niets. Daarna een suikervrije kauwgom, als de training lang was of je mond erg droog is: tien minuten kauwen stimuleert het speeksel en neutraliseert de zuurgraad veel sneller dan afwachten. Poetsen doe je thuis, zodra het glazuur weer hard is, met een tandenborstel met zachte haren en tandpasta met fluoride.
Twee details tellen voor wie vaak traint. Een sonische elektrische tandenborstel, zoals de Elektrische sonische tandenborstel E11, dwingt een lichte druk en een poetstijd van twee minuten af: twee nuttige vangrails als je na het sporten snel poetst. En worden je tanden na een paar weken zure drankjes gevoelig voor kou, dan is dat niet onschuldig: het glazuur wordt dunner, en gevoeligheid voor kou is het eerste signaal om serieus te nemen voordat het blijft.
Aan de slag: Tandvlees en gevoelige tanden
Je vragen over tanden en sport
Zijn sportdranken slecht voor je tanden?
Ze zijn zuur en zoet, dus eroderend als je er lang aan nipt. Ze zijn niet "verboden", maar bewaar ze voor lange inspanningen, drink ze in één keer in plaats van met kleine slokjes, en spoel daarna met water. Voor een korte training is water genoeg.
Moet je je tanden poetsen na het sporten?
Ja, maar niet meteen na een zuur drankje: spoel met water en wacht even, tot het glazuur weer hard is. Te snel poetsen op verzacht glazuur slijt het in plaats van het te beschermen.
Is een gebitsbeschermer echt nodig?
Bij contactsporten: ja, zonder twijfel. Hij voorkomt gebroken tanden, die duur en soms onherstelbaar zijn. Een exemplaar op maat van de tandarts is het comfortabelst en beschermt het best, maar een model van de apotheek is al beter dan niets.
Samengevat
Sport bedreigt je tanden niet rechtstreeks: het zijn de dingen eromheen die je moet aanpakken. Energie- en sportdranken tasten het glazuur aan: kies liever water, spoel, en poets niet meteen daarna. De droge mond van de inspanning los je op door regelmatig te drinken. Kaakklemmen laat je in de gaten houden door de tandarts, en bij contactsporten is een gebitsbeschermer een must. Niets wat je van sporten hoeft af te houden: alleen een paar reflexen.