Tandjuweeltjes: de eerlijke gids voor aanbrengen en verwijderen

Een klein glinsterend steentje op een snijtand, gezien op TikTok of bij een vriendin: tandjuweeltjes duiken elke zomer weer op. Wij verkopen kristallen en hulpmiddelen om ze aan te brengen (alles over tandjuweeltjes vind je hier), maar geen lijm. Deze gids vertelt wat we weten, ook wat tandartsen ervan vinden als dat ons niet goed uitkomt.

Wat een tandjuweeltje is, en wat niet

Een tandjuweeltje is een klein geslepen kristal met een platte achterkant, vastgeplakt op de zichtbare kant van een tand. De onze meten 1,8 tot 2,6 mm. Er wordt niets doorboord en er komt geen gaatje: niets dringt de tand binnen, alles gebeurt op het oppervlak van het glazuur. Het is een decoratief artikel zonder medisch doel. Er zijn twee heel verschillende manieren om het vast te zetten:

• Tijdelijk cosmetisch aanbrengen: een druppel hars op schoon, droog glazuur, uitgehard met licht, zonder zuur. Zo werken de thuiskits en veel salons. Het houdt een paar weken en laat vanzelf los.
• Aanbrengen bij de tandarts: de tandarts behandelt het glazuur eerst met een zure gel (etsen) en plakt het kristal daarna vast met composiet, zoals een slotje van een beugel. Dat houdt veel langer en wordt in de praktijk verwijderd.

Etsen hoort niet thuis: het is werk voor een professional, op glazuur dat zich niet herstelt. Zit er in een kit een "voorbereidingsgel" of "etching gel", dan gaat het daarom: laat die kit liggen.

Vooraf: voor wie wel, en voor wie nooit

Een tandjuweeltje is niet voor iedereen, en de lijst met uitsluitingen is langer dan die met kandidaten. In deze gevallen is de vraag snel beantwoord:

• Jonger dan 18: het glazuur van tieners is nog in ontwikkeling. Onze kristallen zijn alleen voor volwassenen.
• Tanden die niet gezond zijn: gaatjes, bloedend tandvlees, zwak of gevoelig glazuur. Bij fluorose of witte vlekken is het nee: het glazuur is al verzwakt.
• Een kroon, facing, composietvulling, beugel of bitje: nooit, ook niet voor één avond.
• Tandenknarsen, zwangerschap, allergie voor acrylaten (veelgebruikte bestanddelen van harsen): niet doen.

Het aanbrengen, stap voor stap, in de voorzichtigste versie

Tandartsen raden aanbrengen thuis af (daar komen we verderop op terug). Doe je het toch, dan is dit de volgorde uit onze productpagina's; de bijsluiter van je hars gaat altijd voor.

1. Kies een cosmetische hars voor tandjuweeltjes waarvan de fabrikant de samenstelling publiceert. Nooit nagellijm, wimperlijm of "superlijm": die zijn niet gemaakt voor in de mond.
2. Was je handen, poets de tand en spoel. Leg een wattenrol tussen lip en tandvlees en droog de tand: op vochtig glazuur hecht de hars slecht.
3. Mik op het midden van de zichtbare kant, weg van het tandvlees en van de rand van de tand.
4. Breng een heel klein beetje hars aan, zonder tandvlees of lippen te raken.
5. Pak het kristal aan de geslepen kant op met een waspen en zet het met de platte kant tegen de hars.
6. Hard de hars uit zoals de fabrikant aangeeft, haal de wattenrol weg en vermijd daarna eten, gekleurde dranken en poetsen op die plek gedurende de tijd die hij aanraadt.

Wat het materiaal betreft: kies de maat die bij de rest van je glimlach past. 1,8 mm blijft discreet, 2,2 mm is de klassieker op een snijtand, 2,6 mm zie je van ver. Onze sets van 24 kristallen worden per maat en per kleur verkocht, zonder lijm; een doosje met vakjes voorkomt dat ze door elkaar raken en berg je op buiten bereik van kinderen. Een tandheelkundig spiegeltje met led of gewoon een goed verlichte spiegel helpt om precies te mikken.

Hoe lang het echt blijft zitten

Met een cosmetische hars moet je rekenen op 1 tot 4 weken, afhankelijk van je gewoontes. Een team van de University of Colorado schat dat een juweeltje dat met een online gekochte kit is aangebracht tot twee weken blijft zitten. Wat de houdbaarheid verkort:

• een tand die bij het aanbrengen niet goed droog was: speeksel verhindert dat de hars hecht;
• een kristal te dicht bij de rand van de tand, waar je op bijt;
• harde of kleverige etenswaren, zure dranken, de gewoonte om je tanden op elkaar te klemmen.

Wees op je hoede voor een thuiskit die "maandenlang" belooft: of er zit een zuur in dat bij jou thuis niets te zoeken heeft, of de belofte wordt niet waargemaakt.

Verwijderen: drie regels

• Laat het vanzelf loskomen. Met een tijdelijke hars laat het kristal meestal uit zichzelf los. Zit het los, haal het dan met je vingers weg in plaats van het risico te lopen dat je het inslikt.
• Nooit iets van metaal. Een pincet, naald, vijl of mes kan krassen in het glazuur maken.
• Restjes zijn voor de tandarts. Blijft er hars achter of komt het kristal niet los, laat het dan in de praktijk verwijderen: de tandarts polijst het oppervlak, waarbij een heel klein beetje glazuur verdwijnt. Nog een reden om niet het ene juweeltje na het andere te laten zetten.

Laat het kristal los in je mond, slik het dan niet in. Adem je het in (hoesten, moeite met ademen), dan is het een noodgeval: bel 112.

Wat tandartsen zeggen

Laten we eerlijk zijn: de beroepsgroep is terughoudend, en heeft daar redenen voor.

• In het Verenigd Koninkrijk raadt de Oral Health Foundation tandjuwelen niet aan, ook niet als een tandarts ze plaatst, en vraagt ze om ze nooit zelf aan te brengen of te verwijderen; de General Dental Council beschouwt het plaatsen er als tandheelkundige handeling.
• In Frankrijk gaf de orde van tandartsen in 2010 aan dat het plaatsen van tandjuwelen niet onder de beroepsbevoegdheid van tandartsen viel, meldt Harmonie Santé; de verzekeraar van tandartsen, MACSF, herinnert eraan dat deze sieraden geen enkel therapeutisch doel hebben.
• De tandarts die Harmonie Santé sprak, vindt een tandjuweeltje minder ingrijpend dan een facing, maar raadt plaatsing in de praktijk aan en raadt het bij fluorose sterk af.
• Een tandarts van de University of Colorado wijst erop dat een juweeltje, ook als het goed geplaatst is, meer tandplak vasthoudt dan een glad oppervlak.

Onze lezing: het risico komt niet van het kristal, maar van wat eromheen gebeurt. Tandplak die zich langs de rand ophoopt, met als gevolg een witte vlek (een demineralisatie) die na het verwijderen kan blijven; glazuur dat is aangetast door zuur of gekrast door verkeerd gereedschap. Daarom verkopen we geen zuur en geen lijm, en daarom blijft plaatsing in een salon, of bij een tandarts die het wil doen, de veiligste weg.

Waarom wij geen lijm verkopen

Voordat we met tandjuweeltjes begonnen, zochten we een hars om samen met de kristallen te verkopen. Geen enkele hars van onze leveranciers vermeldde de samenstelling; de enige met documentatie waren orthodontische lijmen, geleverd met een etsgel en bedoeld voor professionals. Een product dat je in je mond stopt en waarvan je de samenstelling niet kent, kunnen we niet eerlijk beschrijven en kunnen we niet voor instaan: in Europa maakt de verordening inzake algemene productveiligheid de importerende verkoper verantwoordelijk voor wat hij op de markt brengt.

Wij verkopen dus de kristallen en het gereedschap, en laten jou een hars kiezen waarvan de fabrikant de samenstelling publiceert, of het laten zetten in een salon of bij je tandarts. Dat is minder handig dan een alles-in-één-kit, maar het is de enige manier om niets te beweren wat we niet kunnen bewijzen.

Een frisse glimlach rond het juweeltje

Zolang het kristal vastzit, is het doel eenvoudig: geen tandplak laten ophopen langs de rand.

• Poets twee keer per dag met een zachte borstel, voorzichtig rond het kristal, zonder eroverheen te schrobben.
• Gebruik 's avonds een ragertje of flosdraad tussen de buurtanden; ragertje of flosdraad, de keuze hangt af van de ruimte tussen je tanden.
• Tegen verkleuringen aan het oppervlak door koffie of thee helpt een tandpasta met actieve kool zoals onze Actieve Houtskool Witheid ze geleidelijk te vervagen; de natuurlijke kleur van de tand verandert hij niet.

Lees ook: Tandjuweeltje: welke vorm, welke kleur, waar plaats je het

Jouw vragen over tandjuweeltjes

Beschadigt een tandjuweeltje het glazuur?

Het kristal zelf doet niets met het glazuur. Het risico zit elders: etszuur dat buiten de praktijk wordt gebruikt, tandplak die zich rond het juweeltje ophoopt, verwijderen met metalen gereedschap, of het wegpolijsten van restjes, waarbij wat glazuur verdwijnt.

Hoe lang blijft een thuis aangebracht tandjuweeltje zitten?

Met een cosmetische hars 1 tot 4 weken, afhankelijk van je gewoontes, soms korter als de tand niet goed droog was of het kristal te dicht bij de rand zat. Plaatsing met composiet bij de tandarts houdt langer, maar daarvoor wordt geëtst en verwijderen gebeurt in de praktijk.

Kan een tiener een tandjuweeltje laten zetten?

Wij raden het af en verkopen onze kristallen alleen aan volwassenen: het glazuur van tieners is nog in ontwikkeling. Een tandjuweeltje blijft een sieraad; het kan wachten tot de volwassenheid, of tot het advies van je tandarts.

Hoe verwijder je een tandjuweeltje zonder de tand te beschadigen?

Meestal laat het vanzelf los; zit het los, haal het dan met je vingers weg. Nooit een metalen pincet, naald of vijl. Blijft er hars achter, of komt het kristal niet los, laat het dan door je tandarts verwijderen.

Samengevat

• Een tandjuweeltje wordt op het glazuur geplakt, zonder te boren; cosmetisch aanbrengen, zonder zuur, houdt 1 tot 4 weken.
• Alleen voor volwassenen met gezonde tanden; nooit op een kroon, facing, composietvulling of beugel.
• Verwijderen met je vingers, nooit met iets van metaal; restjes laat je bij de tandarts weghalen.
• Zacht poetsen rond het kristal en 's avonds een ragertje: tandplak is het echte risico.